แสนรู้ ผู้เชี่ยวชาญโซเชียลดาต้าเผยคนไทยเรียกได้ว่าความเป็น “สายมู” อยู่ในสายเลือด แม้ว่าปัจจุบันจะเป็นยุคเทคโนโลยีและดิจิทัล แต่ความเชื่อเกี่ยวกับการ “มูเตลู” ยังคงมีอิทธิพลและได้รับความนิยมอย่างต่อเนื่อง จากข้อมูล Social Listening พบว่าคนไทยในปีนี้ให้ความสนใจกว่า 4,761 ล้านเอ็นเกจเมนต์ โดยเฉพาะวัย Gen Z สนใจมูเตลูมากที่สุด จนเกิดเป็นปรากฏการณ์ “มูเก็ตติ้ง” (Muketing) ที่นำความเชื่อมาประยุกต์ใช้กับการตลาดในแบรนด์ชั้นนำ
แสนรู้ (Zanroo) ผู้เชี่ยวชาญด้านโซเชียลดาต้า เปิดเผยข้อมูลการวิเคราะห์เสียงในโซเชียลมีเดียจาก Social Listening tools เกี่ยวกับ มูเตลู ในช่วงปีนี้ วันที่ 1 ม.ค. – 16 ก.ย. 2567 พบความสนใจถึง 4,761 ล้านเอ็นเกจเมนต์ โดยแบ่งเป็น TikTok 4,499,934,898 เอ็นเกจเมนต์ (94.5%), YouTube 218,400,707 (4.6%), Facebook 19,233,319 (0.4%), X (Twitter) 14,130,965 (0.3%) และ Instagram 9,541,644 (0.2%)
ในแง่ความรู้สึก (Sentiment) เกี่ยวกับ “มูเตลู” พบว่ามีเสียงเชิงบวกถึง 190 ล้านเอ็นเกจเมนต์ ส่วนใหญ่กล่าวว่าการมูเตลูทำให้ผลลัพธ์ต่างๆ ดีขึ้น หรือประสบความสำเร็จตามที่คาดหวัง โดยเฉพาะด้านโชคลาภและการเสี่ยงโชค นอกจากนี้ บางส่วนที่ยังไม่บรรลุความคาดหมาย มองว่าการมูเตลูเป็นเสมือนสิ่งยึดเหนี่ยวจิตใจที่ทำให้เกิดความสบายใจและเป็นแรงผลักดันในการทำสิ่งต่างๆ ให้ดียิ่งขึ้น
อย่างไรก็ตาม ความเชื่อเหล่านี้ก็เป็นเสมือนดาบสองคม ที่อาจเป็นช่องโหว่ให้มิจฉาชีพนำไปใช้ในการหลอกลวงผู้บริโภค เช่น การแอบอ้างเป็นร่างทรงผู้วิเศษที่มีความสามารถในการหยั่งรู้ต่างๆ หรือแอบอ้างเป็นบัญชีสายบุญเพื่อหลอกให้โอนเงินทำบุญ เป็นต้น โดยจากข้อมูลพบว่ามีการแสดงความคิดเห็นเชิงลบที่ 4.8 ล้านเอ็นเกจเมนต์
เมื่อวิเคราะห์พฤติกรรมการมูเตลูในแต่ละ Generation พบว่า:
- Gen Z (อายุ 12 – 27 ปี) สนใจมากที่สุดถึง 50% หรือ 2.4 พันล้านเอ็นเกจเมนต์ โดยเน้นเรื่ององค์เทพ วอลเปเปอร์มงคล สีมงคล การแต่งหน้าตามสีมงคล และการขอพรเรื่องความรัก
- Gen Y (อายุ 28 – 43 ปี) สนใจ 26% หรือ 1.2 พันล้านเอ็นเกจเมนต์ เน้นการมูเตลูกับองค์เทพ พระ และวัด ไปกราบไหว้เพื่อขอพรตามสถานที่ต่างๆ ทั้งวัดและสถานที่ศักดิ์สิทธ์ตามความเชื่อ รวมไปถึงการบูชาเครื่องราง โดยพบว่า Gen Y ส่วนใหญ่เป็นการ มู เพื่อให้ประสบความสำเร็จทั้งในเรื่องงานและการดำเนินชีวิต เช่น เรื่องครอบครัว ลูก และคนรอบตัว รวมถึงการบูชาเครื่องราง เพื่อความสำเร็จในงานและชีวิต
- Gen X (อายุ 44 – 59 ปี) สนใจ 12% หรือ 571 ล้านเอ็นเกจเมนต์ มักสนใจเรื่องพระ วัด และฮวงจุ้ย ทำเลที่อยู่อาศัย คนกลุ่มนี้ส่วนใหญ่มีการมูเตลูเพื่อโชคลาภ คาดหวังการถูกลอตเตอรี่ และรวมไปถึงการขอพรหายจากโรคหรือมีสุขภาพที่แข็งแรง
โดย “มูเก็ตติ้ง” ได้ขยับมาเป็นกระแสหลักในไทยที่แบรนด์ชั้นนำจากกลุ่มธุรกิจใหญ่ อย่างธนาคารยังเลือกใช้กลยุทธ์นี้ โดยการนำมาปรับใช้เพื่อสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์และบริการที่สามารถสร้างความสนใจให้กับผู้บริโภคได้ โดยการผสมผสานระหว่างความเชื่อเข้ากับผลิตภัณฑ์ เช่น
- ธนาคารกสิกรไทย ได้นำเสนอบัตรเดบิตลายองค์เทพ และยังมีการออก วอลเปเปอร์ และใบสลิปโอนเงินเป็นลายองค์เทพ ซึ่งเป็นการใช้ลวดลายขององค์เทพที่เป็นเคารพนับถือ เช่น พระพิฆเนศ, ท้าวเวสสุวรรณ และพระแม่ลักษมี โดยรับความสนใจกว่า 2.7 ล้านเอ็นเกจเมนต์
- ธนาคารกรุงไทย ได้มีการออกบัตรเดบิตสายมู โดยเป็นการออกลายบัตรที่มีลายอัตลักษณ์สิ่งศักดิ์สิทธิ์ อาทิ ท้าวเวสสุวรรณ, ไอ้ไข่ วัดเจดีย์ และ พญานาค เป็นต้น เพื่อเสริมความเป็นสิริมงคล โดยรับความสนใจกว่า 5.3 ล้านเอ็นเกจเมนต์
- ธนาคารแลนด์ แอนด์ เฮ้าส์ มีการออกโปรโมชันสำหรับลูกค้าใหม่บัญชีออมทรัพย์ดิจิทัล หรือสินเชื่อส่วนบุคคล Happy Cash รับบัตรแรบบิท Success Infinite Prestige Collection “4 มหาเทพ” พระพิฆเนศ, พระพรหม, พระแม่ลักษมี, เจ้าแม่กวนอิม โดยรับความสนใจกว่า 2.3 แสนเอ็นเกจเมนต์
กระแส “มูเตลู” ที่กำลังมาแรงในปัจจุบัน สะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อและความหวังของผู้คนในการแสวงหาสิ่งที่ดีกว่าในชีวิต และการมูเตลูก็เป็นหนึ่งในวิธีการที่ผู้คนเลือกใช้เพื่อบรรลุเป้าหมายนั้น และกลายเป็นกลยุทธ์ทางการตลาดที่น่าสนใจ แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของความเชื่อเรื่องมูเตลูในสังคมไทยปัจจุบัน และการปรับตัวของภาคธุรกิจเพื่อตอบสนองต่อความเชื่อนี้
